Για την κοινωνιολογία και ιδιαίτερα για το επιστημονικό πεδίο της κοινωνιολογίας της θρησκείας το κείμενο του Max Weber "Θεωρία των επιπέδων και κατευθύνσεων της θρησκευτικής αρνησικοσμίας", ευρύτερα γνωστό από τον υπότιτλό του ως "Ενδιάμεση θεώρηση", αποτελεί παγκοσμίως μία από τις θεμελιώδεις αναφορές. Με αφετηρία διάφορες όψεις της παγκόσμιας ιστορίας, ο συγγραφέας συσχετίζει τη θρησκευτική απάρνηση του κόσμου, την αρνησικοσμία, με την οικονομία, την πολιτική, τον ερωτισμό, την αισθητική και τη νοησιαρχία. Με αυτόν τον τρόπο ο Weber μας προσφέρει ένα απαιτητικό και πλούσιο σε προβληματισμό κείμενο για το φαινόμενο της θρησκείας, αλλά και πολλές γόνιμες σκέψεις για τη δυναμική της ανθρώπινης ιστορίας και τις δυνατότητες της ανθρώπινης πράξης.