Οι ευωδιές των κήπων της μινωϊκής Κνωσού μαγεύουν έναν αιγύπτιο ταξιδευτή· ο Ριχάρδος ο Στυμπαλιώτης αφήνει τη δουλειά στον γρίπο για να καλλιεργήσει ένα ζευγάρι γης στα ερημωμένα από την πανώλη Γιοφυράκια· στον πολιορκούμενο Χάνδακα, καθώς ο Μαρκαντώνιος Φόσκολος γράφει τους τελευταίους στίχους του Φορτουνάτου, ένας μαθητευόμενος ζωγράφος εγκαταλείπει την Κρήτη τουρκονίκητη και φονοσκλαβωμένη· στο Μεγάλο Κάστρο του μεσοπολέμου η κυρά-Γιασιμίνα δακρύζει χαϊδεύοντας το κλειδί του σπιτιού που άφησε στα Κριτζαλιά της Ιωνίας. Αυτοί είναι ορισμένοι από τους πρωταγωνιστές των δώδεκα αφηγημάτων, στα οποία αρχαιολόγοι, ιστορικοί, φιλόλογοι και ιστορικοί της τέχνης ανασυνθέτουν στιγμιότυπα από την ζωή στην Κρήτη, από τα μινωικά χρόνια έως τη μικρασιατική καταστροφή. Σε ένα σκηνικό γνωστό από την ιστορική έρευνα κινούνται πρόσωπα, τις περισσότερες φορές επινοημένα, και παρουσιάζονται καταστάσεις, άλλοτε καθημερινές κι άλλοτε απρόσμενες, που οι συγγραφείς εμπνεύστηκαν μετά από συστηματική έρευνα των διαθέσιμων πηγών. Κάθε αφήγηση συνοδεύεται από εισαγωγή στην αντίστοιχη ιστορική εποχή και τεκμηρίωση. Στόχος του τόμου είναι να γνωρίσει το ευρύτερο κοινό βασικές πηγές και κεντρικά προβλήματα της ιστορικής έρευνας, όχι με το ύφος και τις μεθόδους του εγχειριδίου αλλά με την αμεσότητα του αφηγήματος.