Κύριο γνώρισμα της προσωπικότητας του Γρηγορίου Νύσσης, είναι η φιλοσοφική και επιστημονική του κατάρτιση, που φαίνεται από τη χρησιμοποίηση με άνεση ιατρικών, κοσμολογικών και ψυχολογικών γνώσεων της εποχής του, γεγονός που τον καθιστά, για όσους αναζητούν την αληθινή παιδεία και την ουσιαστική διαμόρφωση του ήθους των παιδαγωγούμενων, παράδειγμα αληθινού Παιδαγωγού και Δασκάλου. Η φιλοσοφική διανόηση του Γρηγορίου Νύσσης, αποτελεί, στο σύνολό της, σημείο αναφοράς και ανεξάντλητη πηγή γνώσεων για κάθε συνειδητοποιημένο παιδαγωγό και Εκπαιδευτικό. Η φιλοσοφία του ταυτίζεται με την παιδεία. Η φιλοσοφική και παιδαγωγική διανόηση του Γρηγορίου Νύσσης στο "Περί κατασκευής Ανθρώπου" έργο του συναντά τις απόψεις και τις θέσεις της σύγχρονης παιδαγωγικής, όπου κέντρο αποτελεί ο Άνθρωπος. Όταν λοιπόν φιλοσοφεί για τον άνθρωπο, τον κόσμο και την παιδεία, δεν αερολογεί ούτε πολυλογεί ανούσια, αλλά πλησιάζει την πραγματικότητα, όπως έχει ερμηνευτεί από την επιστήμη της εποχής του, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην προσωπική ελευθερία του παιδαγωγουμένου, στον σεβασμό της διαφορετικότητας και στην ελεύθερη διακίνηση των ιδεών.