Αντικείμενο αυτής της μελέτης αποτελεί η παρουσίαση και η ανάλυση των λατρειών των θεών και των ηρώων στην Άνω Μακεδονία κατά την αρχαιότητα με εξαίρεση την αυτοκρατορική λατρεία, η οποία είναι ένα ιδιαίτερο θρησκευτικό φαινόμενο του ρωμαϊκού κόσμου. Για τον σκοπό αυτό ανιχνεύθηκαν, χρησιμοποιήθηκαν και αξιοποιήθηκαν οι, έως σήμερα, γνωστές μαρτυρίες από τον χώρο της Δυτικής Μακεδονίας, εντός των ορίων του σημερινού Ελληνικού κράτους, καθώς και από το νότιο τμήμα του σύγχρονου κράτους της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (στο εξής Π.Γ.Δ.Μ.). Στον παραπάνω γεωγραφικό χώρο, γνωστό ως Άνω Μακεδονία από την αρχαία γραμματεία, λατρεύονταν οι Ολύμπιοι Θεοί, θεότητες ξένης προέλευσης, προγονικοί ήρωες και προσωποποιημένες αφηρημένες έννοιες. Η εξέταση και ανάλυση των μαρτυριών δεν είχε, στην παρούσα εργασία, χρονολογικούς περιορισμούς, καθώς η μελέτη των λατρειών μιας συγκεκριμένης περιοχής συμπεριλαμβάνει τη διαπίστωση της εξέλιξης των θρησκευτικών φαινομένων μέσα στον χρόνο, από τη γένεσή τους -αν κάτι τέτοιο είναι δυνατό να εξακριβωθεί- έως και την παύση τους. Ωστόσο, το ίδιο το αρχαιολογικό υλικό από την Άνω Μακεδονία έθεσε κάποια χρονολογικά όρια, από τους ελληνιστικούς χρόνους έως και την ύστερη αρχαιότητα.