Μπροστ? στ? φαινόμενο το? Κρυπτοχριστιανισμο? πρέπει ν? σταθο?με μ? δέος. Δ?ν γνωρίζουμε ?κριβ?ς τ?ς συνθ?κες κάτω ?π? τ?ς ?πο?ες μία ψυχ? π?ρε τ?ν πι? κρίσιμη ?πόφαση κατ? τ?ν ?πίγεια ζωή της. Κυρίως δ?ν μπορο?με ν? κατηγορήσουμε ?κείνους πο? μπορε? ν? ?γιναν κρυπτοχριστιανοί, ?λλ? συγχρόνως μετατράπηκαν σ? τραγικ? κα? ?ξιολύπητα πρόσωπα, ?ταν μάλιστα ?με?ς στ?ν καθημερινή μας ζωή, ?στω κα? στιγμιαία, γινόμαστε ?θελουσίως «κρυπτοχριστιανοί», χωρ?ς ν? κινδυνεύει ? ζωή μας ? ? σταδιοδρομία μας ? ν? μ?ς περιμένουν στρατόπεδα συγκεντρώσεως, βασανιστήρια κα? θάνατος. ?λλωστε, ? ?ρχαία ?κκλησιαστικ? ?στορία μ?ς ?χει διδάξει ?τι συγχωρέθηκαν ?δ? στ? γ? κα? ο? δυ? κατηγορίες τ?ν «?κπεσόντων», κα? α?το? πο? «θυσίασαν» στο?ς α?τοκράτορες κα? ο? «λιβελλοφόροι», (?σοι ?καναν λίβελλο κατ? το? Χριστιανισμο?), ?ρκε? πο? μετανόησαν ε?λικρινά». (Γ. Παπαδημητρίου, ?νάλεκτα ?θνικ?ς α?τογνωσίας)