Στα πέντε ημερολόγια του Γιώργου Κοτζιούλα που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκδοση αντανακλώνται όλα τα σημαντικά γεγονότα της δεκαετίας του 1940, δοσμένα με λογοτεχνική μορφή και με έμφαση στην πρόσληψη των μεγάλων συγκρούσεων από τους απλούς ανθρώπους και τους πρωτοπόρους των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων. Το Πρώτο Ημερολόγιο (1941-1942) αφορά την επιστροφή του λογοτέχνη στο χωριό του στην κατεχόμενη Ήπειρο, προκειμένου να επιζήσει από το λιμό που έπληττε την πρωτεύουσα. Η καταγραφή της ζωής στα πατρογονικά εδάφη δίνει μια σημαντική εικόνα για τις συνθήκες στην αγροτική ύπαιθρο της εποχής και την επίδραση του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην καθημερινότητά της. Στο Δεύτερο Ημερολόγιο (1944) συναντάμε τον Κοτζιούλα στο αναρρωτήριο της 8ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Αν και βρισκόμαστε πλέον στις παραμονές της αποχώρησης των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, στα γραπτά του αποτυπώνεται ολόκληρη η πορεία ισχυροποίησης του ΚΚΕ και της ΕΑΜικής Αντίστασης. Στο Τρίτο Ημερολόγιο (1944) ο Κοτζιούλας φεύγει με αποστολή με προορισμό την Κεφαλονιά και αποτυπώνει το ταξίδι του και τις αναμνήσεις των αγωνιστών και των κατοίκων που συναντά, στις οποίες καταγράφονται οι δολοφονικές ενέργειες των αστικών δυνάμεων πριν την απελευθέρωση. Το Τέταρτο Ημερολόγιο (1944-1945) τον βρίσκει στην Ήπειρο, όπου οι εμπειροπόλεμες δυνάμεις του ΕΛΑΣ απελευθερώνουν τη μια πόλη μετά από την άλλη, ενώ η ταξική σύγκρουση του Δεκέμβρη εξελίσσεται ακόμα στην Αθήνα. Στο Πέμπτο Ημερολόγιο (1948), εν μέσω του αγώνα του ΔΣΕ, βρίσκουμε το λογοτέχνη στην αστυνομοκρατούμενη Αθήνα αντιμέτωπο εκ νέου με το φάσμα της πείνας και φοβούμενο μια επικείμενη σύλληψη.