Έμφυτη ροπή ή γέννημα της κοινωνικής εξέλιξης και των κοινωνικών σχέσεων; Απλώς πανίσχυρο μέσο χειραγώγησης των μαζών ή αυθόρμητη, βαθιά ριζωμένη στρέβλωση της αντικειμενικής πραγματικότητας; Το θρησκευτικό φαινόμενο και ο βαθμός επίδρασής του δε σταμάτησαν ποτέ στο διάβα της Ιστορίας να εγείρουν συγκρούσεις, να καθορίζουν εκ θεμελίων το φιλοσοφικό πυρήνα της αναμέτρησης του χτες με το αύριο. Ο Γιάννης Λομβαρδάς, στην πρωτότυπη αυτή και ενδελεχή ιστορική-φιλοσοφική πραγματεία, με σπάνια επιστημονική αρτιότητα και αποδεικτικότητα, χωρίς αφορισμούς και συνθηματολογικές απαντήσεις, αναδεικνύει τις πηγές γένεσης της θρησκευτικής λατρείας, την υλική της βάση, τη διαδρομή της στο χρόνο, τη δομική της ασυμβατότητα με την επιστημονική εξέλιξη. Επιστρατεύοντας το οπλοστάσιο του ιστορικού και διαλεκτικού υλισμού όχι μόνο για να λάβει την ιστορικά αυτονόητη θέση στο αμείλικτο ερώτημα «επιστήμη ή θρησκεία», αλλά κυρίως για να ερεθίσει τον προβληματισμό κάθε καλοπροαίρετου αναγνώστη, θρησκευόμενου ή μη, τον καλεί σε μια συναρπαστική ιστορική παγκόσμια περιπλάνηση.