Γνωστή περισσότερο από την τέχνη του εικοστού αιώνα η καλλιτεχνική δημιουργία του δέκατου ένατου, έχει και αυτή μεγάλα προβλήματα, ιδιαίτερες δυσκολίες, ειδικά χαρακτηριστικά. Αλλά έχει ταυτόχρονα να δείξει εξαιρετικές προσπάθειες, μεγάλους δημιουργούς και οριακές κατακτήσεις, που θα αποτελέσουν και τις αφετηρίες των αναζητήσεων και των πραγματώσεων του αιώνα μας. Σε μερικές κατευθύνσεις αρκετά μελετημένη, σε άλλες όπως τις ιδεαλιστικές τάσεις και τον ακαδημαϊσμό- λιγότερο, μας βοηθάει να καταλάβουμε καλύτερα ακόμη και ό, τι γίνεται στις μέρες μας. Στις διαδοχικές προσπάθειές της, από τους προδρομικούς δημιουργούς στον κλασσικισμό και το ρομαντισμό, στη συνέχεια με το ρεαλισμό και τις ιδεαλιστικές τάσεις, τον εμπρεσσιονισμό, ουσιαστικά υποκειμενικό ρεαλισμό και τα μεταεμπρεσσιονιστικά ρεύματα μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τον ίδιο τον χαρακτήρα και τις αντιθέσεις της περιόδου. Η πολλαπλότητα των κατευθύνσεων και η αντιφατικότητα των διατυπώσεων, η σύγκρουση αντικειμενικών τάσεων και υποκειμενικών τύπων, που θα ολοκληρωθούν στον εικοστό αιώνα πρωτοπαρουσιάζονται στον δέκατο ένατο. Την πορεία των δημιουργών της και τον πλούτο των μορφών της, τις κάθε είδους προσπάθειές τους και τις κάθε κατηγορίας αναζητήσεις τους, επιχειρεί να φέρει κοντά στον αναγνώστη η εργασία αυτή. Και δεν αποβλέπει μόνο να παρουσιάσει τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες -ειδικά ζωγράφους- και να συζητήσει τα πιο χαρακτηριστικά τους έργα, αλλά και να γίνει μια γόνιμη αφετηρία για μια ελεύθερη και προσωπική συνομιλία κάθε αναγνώστη μ' αυτά. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)