Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών το 2023 από την έκδοση του μνημειώδους έργου του Γκέοργκ Λούκατς "Ιστορία και Ταξική Συνείδηση", ο παρών συλλογικός τόμος προέκυψε από διημερίδα που φώτισε την αδιάλειπτη σημασία του για τη μαρξιστική και κριτική θεωρία, καθώς και για το σοσιαλιστικό και το εργατικό κίνημα. Τα κείμενα του τόμου, αυτόνομες πλέον ερευνητικές συμβολές, συντάχθηκαν από διακεκριμένους ερευνητές της σκέψης του Λούκατς στην Ελλάδα και καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα των σχετιζόμενων με το βιβλίο θεματικών: από τη φιλοσοφία, την πολιτική και κοινωνική θεωρία, τη μαρξιστική θεωρία και την πολιτική πρακτική, μέχρι ζητήματα αισθητικής, συγκρίσεις με άλλους στοχαστές. καθώς και τις σύγχρονες απολήξεις της Λουκατσιανής σκέψης. Στον τόμο τέλος περιλαμβάνεται, για πρώτη φορά στα ελληνικά, και η μετάφραση της κριτικής παρουσίασης του βιβλίου από έναν άλλο εξαιρετικά σημαντικό και σύγχρονο του Λούκατς μαρξιστή στοχαστή, τον Έρνστ Μπλοχ. Η έκδοση του τόμου έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ιδέες που υπηρέτησε ο Λούκατς ως ένας από τους κορυφαίους στοχαστές του 20ού αι., τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη, φαίνεται να υποχωρούν ή και να υφίστανται διωγμό, όπως προκύπτει και από τις πρόσφατες επιθέσεις στη μνήμη του στην πατρίδα του, την Ουγγαρία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ενασχόληση με τη σκέψη του δεν αποτελεί μόνο μια δέσμευση υπέρ της κριτικής κοινωνικής σκέψης, αλλά και μια πολιτική πράξη αντίστασης και αναστοχασμού. Ευελπιστούμε ότι ο τόμος αυτός θα βοηθήσει τους αναγνώστες να επαναπροσεγγίσουν το έργο του Λούκατς, όχι ως ιστορικό κειμήλιο, αλλά ως ζωντανό έναυσμα για την κατανόηση και την αλλαγή του κόσμου.