Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι εργαστήριο αγιότητας και τόπος φανερώσεως και βιώσεως των δωρεών του Θεού. Ακόμη και στις δυσκολότερες καμπές της ιστορίας της δεν παύει να αναδεικνύει μορφές, που με την ασκητική τους διαγωγή ζουν και μεταλαμπαδεύουν την Πατερική Παράδοση. Στην εμπειρία και την διδασκαλία τους καταφεύγουν όσοι διψούν για αυθεντική πνευματική ζωή και θέλουν να γευθούν τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος.Ο μακάριος Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής έζησε την αυστηρή ησυχαστική ζωή στο Άγιον Όρος, και μετά από πολλούς κόπους και σκληρούς αγώνες κατά των παθών και των δαιμόνων απέκτησε καθαρότητα και αγνότητα ψυχής και σώματος, έγινε δοχείο της θείας Χάριτος. Επαναθεμελίωσε την μοναχική ζωή πάνω στις στερεές βάσεις της υπακοής και της ησυχίας. Έγινε ο έμπειρος και διακριτικός οδηγός, που έκανε γνωστή την εσωτερική νηπτική εργασία σε μια περίοδο ανόδου των Χριστιανικών Οργανώσεων και κρίσεως του ορθοδόξου μοναχισμού στον ελλαδικό χώρο. Ο μακάριος Γέροντας συνέβαλε κατά κύριο λόγο στην επαναφορά της ησυχαστικής παραδόσεως του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά στον σύγχρονο ορθόδοξο μοναχισμό. Βιώνοντας εμπειρικά τον Θεό δια της πλήρους αυταπαρνήσεως και της κοινωνίας των ακτίστων θείων ενεργειών, αναδείχθηκε άξιος συνεχιστής της ησυχαστικής και φιλοκαλικής παραδόσεως. Με τον τρόπο αυτόν έγινε και αίτιος, μέσω των πνευματικών του απογόνων, της προβολής και ακτινοβολίας της ζωής του Αγίου Όρους στα πέρατα της οικουμένης.Η άσκηση της νοεράς προσευχής, που ήταν το κύριο μέλημά του και μπορούμε να πούμε ότι αποτελούσε οντολογικό στοιχείο της προσωπικότητάς του, είναι η βασική παρακαταθήκη του για τους μεταγενεστέρους. Προέτρεπε μοναχούς και λαϊκούς στην άσκηση της νοεράς προσευχής. Θεωρούσε ότι και οι πιστοί στον κόσμο μπορούν να γευθούν τους καρπούς της ευχής, τον φωτισμό της θείας Χάριτος καλλιεργώντας την κοινωνία τους με τον Θεό. Ο ίδιος βίωνε την ενάρετη ζωή ως φυσική κατάσταση έχοντας αποκτήσει την ύψιστη αρετή της αγάπης, όχι ως "φιλαδελφία" αλλά ως "ενέργεια της θείας αγάπης"