Το μυθιστόρημα-μαρτυρία Βιογραφία ενός δραπέτη σκλάβου του Κουβανού συγγραφέα Μιγέλ Μπαρνέτ αποτέλεσε από τη στιγμή που πρωτοεκδόθηκε, το 1966, σταθμό στη λατινοαμερικανική λογοτεχνία. Ήταν το πρώτο βιβλίο που πραγματευόταν τη ζωή των νέγρων σκλάβων που είχαν μεταφερθεί με τη βία από την Αφρική στη Λατινική Αμερική, καθώς και τους αγώνες τους για την ανεξαρτησία της νέας του πατρίδας. Με την αμεσότητα της γλώσσας ενός απλού ανθρώπου που είδε και έζησε πολλά, με τρόπο αμείλικτο και χωρίς περιστροφές, κρίνει ανθρώπους που γνώρισε. «Η εντιμότητά του (Εστεμπάν) και το επαναστατικό του πνεύμα είναι αξιοθαύμαστα. Η εντιμότητά του απέναντι στη ζωή εκφράζεται σε διάφορες στιγμές της διήγησης, κυρίως στον πόλεμο της Ανεξαρτησίας … Ο Εστεμπάν Μοντέχο, στα 105 χρόνια του, αποτελεί σωστό παράδειγμα επαναστατικής συμπεριφοράς και χαρακτήρα… Το βιβλίο αυτό δεν κάνει άλλο από το να διηγείται τα κοινά βιώματα πολλών ανθρώπων για την εθνικότητά τους…» Μιγέλ Μπαρνέτ