Αναζητούσα μέσα μου να βρω το γιατί όλης αυτής της τραγικής περιπέτειάς μου. Κι αυτό με ωδηγούσε κατ' ευθείαν στα μπουντρούμια, στις φυλακές, στα καμμένα τα λουτρά, στους στρατώνες, στο μαστίγωμα και την κατατυράννησι, στην αυτοκρατορία των Οσμάν που κατέρρεε, στον Βενιζέλο και τον Κωνσταντίνο, στους Γερμανούς και τον Λήμαν φον Σάνδερς, στην Αγια Σοφιά και τη ρούσσικη επανάστασι. Το πρώτο που άρχισε να ξεκαθαρίζει μέσα μου ήταν πως η τραγωδία αυτή δεν αφορούσε εμένα μονάχα προσωπικά, αλλά μυριάδες ή και εκατομμύρια κόσμο: Έλληνες, Αρμένηδες, Εβραίους, Τούρκους, τον κάθε λαό. Και δεν είχε αιτίες προσωπικές, αλλά γενικές. Ήτανε ο πόλεμος, ήτανε τα εθνικά μίση, ήτανε τα καθεστώτα - αυτά φταίγανε που μαρτύρησα, έλεγα. Όσο δε το σκεπτόμουνα αυτό, τόσο άρχισα να μισώ τους πολέμους. Και τα μίση τα εθνικά να τα απεχθάνομαι κι αυτά. Και τα καθεστώτα. Το τελευταίο αυτό μ' έφερνε πολύ κοντά στη Ρωσσία. Έβλεπα πως εδώ τα βάρβαρα αυτά καθεστώτα τα είχανε ανατρέψει... Και αναζητούσανε άλλα, καινούργια, ντιπ ολοκαίνουργια.